Sosyal medya beden algımızı nasıl etkiliyor?

Sabah telefonunuzu açarsınız. Ekranda kusursuz bir cilt, ideal bir beden, mükemmel bir tatil fotoğrafı görürsünüz. Birkaç dakika sonra aynaya baktığınızda kendinizi biraz daha eksik hissedebilirsiniz.

Araştırmalar ne gösteriyor?

Avustralyalı araştırmacılar Holland ve Tiggemann, sosyal medya kullanımı ile beden algısı arasındaki ilişkiyi inceleyen 20 çalışmayı bir araya getirdi. Bu sistematik derlemeye göre sosyal medya kullanımı, daha olumsuz bir beden algısıyla ilişkili.

Derleme, özellikle iki alışkanlığa dikkat çekiyor:

• Fotoğraf bakmak ve fotoğraf paylaşmak
• Kişinin kendi görünümünü başkalarının görünümüyle karşılaştırması

Araştırmacılar, bu alandaki çalışmaların çoğunun ilişkiyi gösterdiğini ama nedeni tam olarak açıklamadığını da belirtiyor. Yani sosyal medya tek başına bir neden değil; ama karşılaştırma alışkanlığını besleyebiliyor.

Karşılaştırma neden bu kadar güçlü?

İnsanlar, kendilerini değerlendirirken başkalarına bakar. Sosyal medyada ise karşılaştırma yaptığımız kişiler, hayatlarının en iyi anlarını, en iyi ışıkta ve çoğu zaman filtreyle paylaşır. Kişi, kendi sıradan gününü başkalarının en parlak anıyla karşılaştırdığında, bu karşılaştırma hiçbir zaman adil olmaz.

Neler deneyebilirsiniz?

1. Akışınızı gözden geçirin. Sizi kendinizle ilgili kötü hissettiren hesapları bir süreliğine sessize alın.
2. Fark edin ve adlandırın. Kendinizi karşılaştırırken yakaladığınızda içinizden "Şu an karşılaştırma yapıyorum" deyin. Fark etmek, döngüyü kırmanın ilk adımıdır.
3. Bedeninizin yaptıklarına odaklanın. Bedeninizin nasıl göründüğünden çok, size neler yapma imkânı verdiğini düşünün: yürümek, sarılmak, nefes almak.
4. Ekran sürenize sınır koyun. Özellikle sabah uyandığınızda ve gece yatmadan önce telefona bakmadığınız bir zaman belirleyin.

Gençler için ayrıca önemli

Ergenlik, bedenin hızla değiştiği ve kişinin kendini en çok başkalarıyla karşılaştırdığı bir dönemdir. Bu yüzden sosyal medyanın etkisi gençlerde daha belirgin olabilir. Ebeveynler, yasaklamak yerine gençle birlikte "Bu fotoğraf sence gerçek mi?" gibi sorularla konuşarak eleştirel bir bakış geliştirmesine yardımcı olabilir.

Beden algısıyla ilgili düşünceler günlük hayatı, yemek alışkanlıklarını ya da sosyal ilişkileri etkilemeye başladıysa, bir psikologdan ya da hekimden destek almak önemlidir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; bir değerlendirmenin ya da kişisel görüşmenin yerini tutmaz.